مجموعة مؤلفين ( مترجم : عبد الحسين بينش )

28

مع الركب الحسيني ( با كاروان حسينى ) ( فارسي )

كار آب دادن و پذيرايى حاجيان را به دست گرفت ، اميه نسبت به رياست و اطعامش حسد ورزيد و درصدد برآمد كه با تكلّف همانند هاشم رفتار كند ، اما نتوانست و مورد شماتت شمارى از قريش قرار گرفت . او به خشم آمد ، نزد هاشم رفت و خواست كه با وى مفاخره كند ، اما هاشم به دليل سن و سال و قدر و منزلتش آن را نپذيرفت . قريش هاشم را رها نكردند ، تا اين كه اميه رضايت داد در قبال پانصد شتر ، براى مدت ده سال مكّه را ترك گويد . آن دو ، كاهن خزاعى را كه در عسفان منزل داشت به داورى گرفتند و او به پيروزى هاشم رأى داد . هاشم شترى قربانى كرد و مردم را با آن اطعام كرد . اميه نيز براى مدّت ده سال از مكّه رفت و در شام سكنا گزيد ، و اين نخستين دشمنى ميان آن دو بود . « 1 » چنانچه اين نقل درست باشد ، مفهومش اين است كه اين رويداد ، سرآغاز دو ماجرا گشت : 1 . دشمنى ميان بنى اميه و بنى هاشم كه نخست با انگيزه حسادت آغاز شد ، پس از ظهور اسلام انگيزه‌ها دگرگون و فراوان گشت و زمينه‌هاى تازه‌اى پديد آمد كه در مباحث آينده ابعادش را روشن خواهيم كرد . 2 . اين مسأله آغاز ارتباط بنى اميه با شام شد . شام با دارا بودن موقعيت ويژه ، طبيعت زيبا ، نهرهاى فراوان و ساكنان متنوعش ، موقعيت تجارى مهمى داشت . از اين رو مىبينيم كه قريش - از جمله ابو سفيان - با آن سرزمين روابط اقتصادى وتجارى برقرار كردند . جاى بسى شگفتى و دقت است كه بنى اميه در فتح شام نقشى مهمّ ايفا مىكنند و پيش از فتح ، بدان سو چشم دوخته و تا هنگام بر افتادن ، آن را رها نمىكنند . محمد كردعلى مىنويسد : ابو سفيان خود به همراه شمارى از بزرگان قريش در ميدان نبرد حضور مىيابد و زير پرچم پسرش يزيد مىجنگد . او و دو پسرش ، يزيد و معاويه و گروهى ديگر از اعضاى خاندانش و حتى زنانشان در گشودن شام نقشى اساسى و تعيين‌كننده داشتند . در جنگ يرموك ، شمارى از زنان ، مثل جويريه ، دختر ابو سفيان كه همراه شوهرش آمده بود و نيز هند دختر عتبه ، مادر معاوية بن ابوسفيان - وارد ميدان نبرد شدند . « 2 »

--> ( 1 ) . دائرة المعارف ، ج 4 ، ص 419 . ( 2 ) . خطط الشام ، ج 1 ، ص 93 .